İleri Uçuş Planlaması, Çoğu Pilotun Üzerinde Düşünmediği 5 Madde

Bir yabancı eğitmen pilotun şu şekilde attığı bir tweet'e rast geldim: "Başarılı bir tek motorlu IFR uçuşun en büyük ve 1 numaralı sırrını açıklıyorum!.. Hazır mısınız? Organizasyon... Uçuş öncesi hazırlıktan motor kapatmaya kadar." Bana göre baştan sonra kadar haklı ve bu sadece tek motorlu veya IFR uçuş olarak kısıtlanmamalı. İtinalı bir uçuş öncesi planlaması hem pilotun iş yükünü azaltacaktır hemde en çetin uçuşlarda yaşanacak sürprizlere mahal bırakmayacaktır. Hepimiz uçuş planlamanın temellerini pilotaj becerilerinden hesabi seyrüsefer ve radyolu yön güdüm (radio navigation)'e kadar bir şekilde biliriz, fakat uçuş okulunda görülenden ziyade üzerinde biraz daha kafa yorulması gereken başka şeylerde var.. Sıralayacağım maddeler sizlere hem gerçek pilotluk kariyerinizde, hemde sanal pilotlar için uçuş simülasyonlarında son derece fayda sağlayacağını umut ediyorum. Başlayalım: 

• Eğilim Hangi Yönde? Başta azami irtifa ve görünürlük (visibility) olmak üzere TAF(Meydan Hava Tahmini)'daki meteorolojik tahminleri daha yakından inceleyin. Meydana varış saatinizde hava şartlarının eğilimi yükselişte mi yoksa düşüşte mi? Belki de uçuşu ertelemek veya meydandan daha geç ayrılmak daha iyi olacaktır. Eğer hava şartları ayrılmadan önce belirlenen minimum değerlerin altında ise işlerin zamanla iyiye gitmesi mi beklenir yoksa kötüye mi? Bunu yapmanın başka bir meydana erken mi yoksa daha sonra mı yönelmenize karar vermenize direk etkisi olabilir.

-Bir hava durumu radarı

• Hangi Pistten Kalkıp Hangi Piste İneceğim? Rüzgarın tahmini yönelimi ve hızı gibi bilgileri de göz önünde bulundurarak Hava limanı diagramını iyice gözden geçirmek size hangi pistlerin tercih edileceği hakkında en sağlıklı bilgiyi verecektir.

• Taksi Rotasının Ön Planının Yapılmış Olması. Hava limanı diagramına iyice odaklanın ve pistlere ve pistlerden en iyi ve en olası taksi rotalarını kararlaştırın. Bu madde özellikle büyük ve alışık olmadığınız hava limanları için önemlidir. Pistteyken sağa mı dönmelisiniz sola mı? Yakıt ihmali, bakım gibi hangi yer hizmetlerine ihtiyacınız olacak? Oraya nasıl gitmem gerekiyor?

• Ya İnemezsem? Sıklıkla alternatif ayarlamak ne arzu edilen nede gerek duyular bir şeydir fakat bu iniş yapabileceğiniz anlamına gelmez. Bazen pistler beklenmedik bir şekilde kapatılır yada hava koşulları tahminlerinden daha önce değişir. Eğer işler tıkırında gitmezse nereye gidebileceğinize dair bir fikriniz olmalı. Mesela Aletli İniş Sistemi(ILS)'ne sahip en yakın hava alanı neresi? Bunu yapmak için yeterli yakıta sahip misiniz?

• Yakıt İkmali Yapabilir Miyim? Biliyoruz ki bölgesel chartlarda ki küçük çarpı işaretleri kullanılabilir yakıt demektir değil mi? Bil bakalım ne, bu her zaman böyle değil :) Bu benim şahsi olarak tecrübe ettiğim bir şey değil fakat yer hizmetlerini daha önceden aradığınıza emin olup yakıtın size gerekli olan zamanda kullanılabilir olacağını garanti edin. Eğer geç gidecekseniz pompanın başınca görevli bekleyeceğinden emin olun aksi takdirde kendinizi kilitlenmiş bir yakıt pompasının yanında yolda kalmış olarak bulabilirsiniz :)

 Ek olarak bölgesel chartlar nasıl okunur merak ediyorsanız şu linke göz atabilirsiniz.